ruimtevaarders

RECENSIE GAZ IN FOCUS KNACK

 

 

18.04.2015 | focus Knack | door Guido Lauwaert

 

Fenomenale Viviane De Muynck in ‘GAZ’ van Theater Malpertuis

 

Regisseur Piet Arfeuille heeft de kracht van Tom Lanoye’s tekst en de macht van Viviane De Muynck de eer gelaten en die zelfs versterkt door woord en klank in een kale ruimte te plaatsen, met in het midden een podium op het podium.

 

Geen stormachtig applaus. Die zijn fake. Een warm, haast meelevend daarentegen. Dat kreeg Viviane De Muynck na afloop van de monoloog GAZ, voor haar geschreven door Tom Lanoye. Een grande dame van het theater. Zo maken ze er maar een paar in een eeuw.

 
Haar vertelling is niet te overtreffen. De beste versie van de monoloog hebben we dus gehad. Wie hem ook zal spelen, zij zal altijd moeten onderdoen voor die van Viviane De Muynck. Als deze productie het theaterfestival niet haalt, vernedert de jury het festival én zichzelf. En hij verdient vertaald te worden – even overwippen naar Multatuli en een parafrase maken van het slot van Max Havelaar ‘in de talen die ik ken, en in de vele talen die ik leren kan, om te vragen aan Europa wat ik vruchteloos heb gezocht in de Nederlanden. Zodat in alle steden met een gedegen theater dit uitzonderlijk teder en tegelijk scherp pleidooi kan worden gespeeld met een lofzang als dit: er is een apologie van een moeder over de daad van haar zoon, met als centrale retorische vraag: is hij een misdadiger of een held?’
 
Niet zozeer de daad, een aanslag in het hart van Europa, verdedigt zij en detail. Wat zij vertelt, is de nageboorte van de onttroning van haar zoon door de maatschappij, bij monde van de verhoorders van de politie en het gerecht. De essentie van de ondervragingen balt zij samen, om haar dode zoon levend te houden. Hij werd geboren met een keizersnee, een sectio caesarea. Zoveel jaren later, het huis uit, jong volwassen, is hij neergeschoten na een aanslag, maar zijn wij voor zijn daad niet allemaal verantwoordelijk? Zowel de Christelijke als de Islamitische opvoeding is een indoctrinatie: het temmen van de feeks in elk van ons. Daarenboven: de terrorist is een filosoof, zoals de filosoof een terrorist is. Beide zijn moraalridders.
 
Voor een moeder kan een kind niet schuldig zijn. Zolang zij leeft is het haar zoon [of dochter], zijn/haar verdediger. Vanuit de geestelijke navel tussen moeder en kind kan zij als geen ander zijn daden duiden, zonder ze goed te praten of af te keuren. Tom Lanoye heeft dit goed verwoord, Viviane De Muynck het meesterlijk verantwoord.
 
Zoals de auteur de verdedigingsrede in zijn hoofd als zaad heeft gepland en geschapen op het toetsenbord – groeit de vrucht in de buik en wordt hij gebaard uit de mond van de actrice. Waarna hij afstand neemt en haar met de verbale vormgeving laat zitten. Lanoye heeft dat goed begrepen. Er schuilt een dubbele betekenis in de eerste helft van de korte verwijzing naar de man: ‘Zijn vader heeft hij nooit gekend, dat klopt. Aan die lafaard maak ik geen woorden vuil. Ik was zes maanden zwanger. Weg!’
 
Viviane De Muynck speelt naar het publiek toe, maar er niet óp. Het is een monologue intérieur, als voordracht gebracht.
 
Een voordracht binnen de eigen atmosfeer. Haar bewegingen zijn kort gehouden, miniatuurtjes haar subtiele mimiek. Slechts eenmaal strekt zij haar handen ten hemel. Kort; twee, hooguit drie seconden, om dan langzaam de armen te laten zakken. De goede verstaander heeft echter begrepen dat boven ooghoogte het extremisme begint. De militaire groet is daar het symbool van.
 
Regisseur Piet Arfeuille heeft de kracht van de tekst en de macht van Viviane De Muynck de eer gelaten en die zelfs versterkt door woord en klank in een kale ruimte te plaatsen, met in het midden een podium op het podium. Op een kort zitmoment van de actrice na blijft hij ongebruikt. Zij heeft geen podium nodig, het is een schavot. De vlakke vloer is haar bewegingsruimte. Daarom zou GAZ [met Viviane De Muynck] gloriëren, zelfs in bijvoorbeeld de lege ruimte van de galerie De Zwarte Panter.
 
Het enige minpunt van de regie, maar die mag geen ster kosten, zijn de twee korte interventies via de klankkasten. Storingen op de lijn. En had ik het voor het zeggen, zou ik de dreuntoon bij aanvang niet fortissimo brengen, maar en sourdine houden. Met een gezoem de zoektocht aangevend naar de wijze waarop zij haar pleidooi beeld en klank zal geven.
 
Een driekroon, GAZ van theater Malpertuis. Een wereldreis waard. De parel op de tiara kwam er tijdens het applaus. Nadat Viviane De Muynck het publiek met een lichte buiging bedankt, en de auteur, de regisseur en alle medewerkers op het podium wenkte, en er een nieuwe dankgroet volgt, zet zij een paar stappen naar voor, vraagt met een handgebaar om stilte en citeert dan een geliefde kunstbroeder op zijn typisch bezwerende, Brabantse toon: ‘Zoals Wannes Van de Velde al zei: “Ne zanger is een groep!”‘

 

> Lees artikel op knack.be

 


18.04.2015 | RECENSIE GAZ IN FOCUS KNACK



NEWS ARCHIVE

01.07.2018 | INTERVIEW ANNE-CÉCILE VANDALEM LE MONDE (FR)

01.07.2018 | REVIEW ARCTIQUE THEATRAL MAGAZINE (FR)

26.06.2018 | DAS FRAÜLEIN INSTAGRAM TAKEOVER

16.05.2018 | TEASER ARCTIQUE

22.02.2018 | RECENSIE ARCTIQUE IOGAZETTE

31.01.2018 | REVIEW ARCTIQUE RTBF.BE (FR)

30.01.2018 | VISITE AU THÉÂTRE NATIONAL

26.01.2018 | ARCTIQUE DEMANDEZLEPROGRAMME

25.01.2018 | RECENSIE ARCTIQUE LE VIF (FR)

25.01.2018 | RECENSIE ARCTIQUE L’ECHO (FR)

25.01.2018 | AANKONDIGING ARCTIQUE LA LIBRE (FR)

24.01.2018 | INTERVIEW ANNE-CÉCILE VANDALEM BX1

22.01.2018 | INTERVIEW ANNE-CÉCILE VANDALEM BRUZZ.BE

16.01.2018 | VIDEO ARCTIQUE THÉÂTRE NATIONAL

29.12.2017 | DE STANDAARD TIPT ARCTIQUE

30.08.2017 | START BOUW ARCTIQUE

26.03.2017 | RECENSIE KLOK VAN A IN DE VOLKSKRANT

21.03.2017 | RECENSIE KLOK VAN A IN DE THEATERKRANT

13.03.2017 | AANKONDIGING KLOK VAN A OMROEP ZEELAND

07.11.2016 | TRISTESSES RTBF

03.10.2016 | TRISTESSES MEILLEUR SPECTACLE PRIX DE LA CRITIQUE

03.10.2016 | L’ECHO PRIX DE LA CRITIQUE TRISTESSES

30.06.2016 | TRISTESSES PRIX DE LA CRITIQUE

30.05.2016 | GAZ OP TAZ 2016

26.05.2016 | RUIMTEVAARDERS FACEBOOK

10.05.2016 | TRISTESSES TRAILER

09.05.2016 | INTERVIEW VIVIANE DE MUYNCK NACHTKRITIK (DE)

29.04.2016 | RECENSIE TRISTESSES MOUVEMENT (FR)

20.04.2016 | RECENSIE TRISTESSES RTBF (FR)

20.04.2016 | RECENSIE TRISTESSES LE SOIR (FR)

15.04.2016 | RECENSIE TRISTESSES LE VIF (FR)

12.04.2016 | REVIEW TRISTESSES L’ECHO (FR)

12.04.2016 | RECENSIE TRISTESSES LA LIBRE (FR)

08.04.2016 | INTERVIEW ANNE-CÉCILE VANDALEM BRUZZ (FR)

08.04.2016 | TRISTESSES L’ECHO (FR)

06.04.2016 | TRISTESSES LE SOIR (FR)

05.04.2016 | RECENSIE LILIOM 8WEEKLY (nl)

04.04.2016 | INTERVIEW JULIE VAN DEN BERGHE NPO

04.04.2016 | RECENSIE LILIOM DE VOLKSKRANT

04.04.2016 | RECENSIE LILIOM NOORDHOLLANDS DAGBLAD

04.04.2016 | RECENSIE LILIOM PAROOL (nl)

04.04.2016 | RECENSIE LILIOM NRC

02.04.2016 | RECENSIE LILIOM RIRO

02.04.2016 | RECENSIE LILIOM THEATERKRANT

02.04.2016 | EELCO SMITS NOOIT MEER SLAPEN OP NPO

02.04.2016 | LILIOM TRAILER

31.03.2016 | RECENSIE LE GRAND CIRQUE KAROO (FR)

26.03.2016 | RECENSIE LE GRAND CIRQUE KNACK

25.03.2016 | RECENSIE LE GRAND CIRQUE DESTANDAARD

24.03.2016 | RECENSIE LE GRAND CIRQUE LALIBRE.BE (FR)

20.03.2016 | RECENSIE LE GRAND CIRQUE DEMORGEN

20.03.2016 | INTERVIEW SIMON DE VOS RADIO KLARA (NL)

08.03.2016 | TEASER LE GRAND CIRQUE

02.01.2016 | BEST WISHES FOR 2016

20.12.2015 | SLUMBERLAND CD & THEATRE NOW PRIJS

03.12.2015 | VACATURE STAGAIR ASSISTENT SCENOGRAFIE

30.10.2015 | GAZ TRAILER

01.10.2015 | GAZ OP TOUR

11.06.2015 | SLUMBERLAND SELECTED FOR THEATERFESTIVAL 2015

20.04.2015 | RECENSIE GAZ IN DE STANDAARD

20.04.2015 | REPORTAGE GAZ WTV

18.04.2015 | RECENSIE GAZ IN FOCUS KNACK

18.04.2015 | RECENSIE GAZ CUTTING EDGE

16.03.2015 | TOM LANOYE OP POMPIDOU (klara)

03.04.2015 | INTERVIEW TOM LANOYE OP WTV

03.04.2015 | GAZ OP HOERA CULTUUR!

01.04.2015 | INTERVIEW MET VIVIANE DE MUNCK

26.03.2015 | XS FESTIVAL

20.02.2015 | RECENSIE SNEEUW KNACK

15.02.2015 | BESPREKING SNEEUW IN DE THEATERKRANT

13.02.2015 | RECENSIE SNEEUW IN DE STANDAARD

10.02.2015 | RECENSIE SLUMBERLAND DE MORGEN

10.02.2015 | IVANOV INTERVIEW OP INFOCULTUUR

04.02.2015 | RECENSIE SLUMBERLAND IN KNACK

02.02.2015 | RECENSIE SLUMBERLAND DE STANDAARD

29.01.2015 | RECENSIE IVANOV DEMORGEN ****

28.01.2015 | RECENSIE IVANOV KNACK ****

28.01.2015 | SLUMBERLAND OP AVS

26.01.2015 | IVANOV OP FOCUS TV

25.01.2015 | RECENSIE IVANOV DESTANDAARD

25.01.2015 | RECENSIE IVANOV COBRA.BE ****

13.01.2015 | SLUMBERLAND TRAILER

16.10.2014 | OPENING 10 JAAR PASSA PORTA

05.06.2014 | ZIGZAG ZIGZAG IN DE SELECTIE THEATERFESTIVAL

23.05.2014 | XPERIMENTS IN A BLACK BOX

07.05.2014 | VISITING TERVUREN

19.02.2014 | LENZ ETCETERA

15.02.2014 | BESPREKING LENZ IN DE STANDAARD

01.02.2014 | DERNIERE AMERIKA

01.02.2014 | TRAILER LENZ

24.01.2014 | RECENSIE ZIGZAG ZIGZAG IN KNACK

22.01.2014 | PREMIERE ZIGZAG ZIGZAG

06.01.2014 | RUIMTEVAARDERS POCKET

29.11.2013 | RECENSIE AMERIKA THEATER HEUTE (DE)

20.11.2013 | RECENSIE AMERIKA MÜNCHNER FEUILLETON (DE)

21.11.2013 | RECENSIE AMERIKA CULT-ZEITING (DE)

10.10.2013 | TRAILER AMERIKA

06.10.2013 | RECENSIE AMERIKA THEATERKRITIKEN (DE)

04.10.2013 | RECENSIE AMERIKA SÜDDEUTSCHE ZEITUNG (DE)